Kancelaria radców prawnych

Rozpoznanie skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym.

Na wstępie należy rozważyć, czy zaistniały przesłanki do rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Z treści art. 182 § 2 p.p.s.a. wynika, że w takiej sytuacji muszą być spełnione łącznie trzy przesłanki, a mianowicie po pierwsze - oparcie skargi kasacyjnej wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, po drugie - zrzeczenie się rozprawy przez stronę, która wniosła skargę kasacyjną i po trzecie - nie zażądanie przeprowadzenia rozprawy przez pozostałe strony w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie należy uznać, że wszystkie te przesłanki zaistniały, jak i skład orzekający doszedł do wniosku, że nie ma konieczności skierowania sprawy na rozprawę z przyczyn niżej opisanych.

9. Przechodząc zaś do oceny merytorycznej, należy uznać, że skarga kasacyjna skarżącego zasługuje na uwzględnienie, gdyż podniesione w niej zarzuty są uzasadnione.

10. W przedmiotowej sprawie doszło bowiem do sytuacji, w której sąd I instancji badając skargę ustosunkował się tylko i wyłącznie do zarzutów podniesionych przez stronę, która wskazała przesłanki do wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., nie zbadał natomiast, co było jego obowiązkiem, czy doszło do naruszenia innych przepisów prawa i to na mocy art. 134 § 1 p.p.s.a.

11. W rozpatrywanej sprawie podstawowy zarzut skargi kasacyjnej sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy powinien mieć zastosowanie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. z uwagi na naruszenie przez organy podatkowe art. 244 § 1 O.p. ze względu na przeprowadzenie postępowania z naruszeniem przepisów o właściwości. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, w świetle treści art. 244 § 1 O.p., organem właściwym do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji był Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., a nie jak to miało miejsce w sprawie, Naczelnik Urzędu Skarbowego w R., jako organ I instancji.

12. W tym miejscu trzeba podkreślić, że podatnik wnioskiem z dnia 24 lutego 2010 r. domagał się "wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowań podatkowych zakończonych ostatecznymi decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia 14 lipca 2006 r. z uwagi na fakt, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania powyższych decyzji, a które nie były znane organowi wydającemu decyzję". Jak podkreślił skarżący w skardze kasacyjnej powyższa decyzja Naczelnika nie była decyzją ostateczną. Taką decyzją ostateczną była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 20 listopada 2006 r. nr (...), którą organ odwoławczy utrzymał w mocy powyższą decyzję Naczelnika.

W tym zakresie, co prawda brak potwierdzenia tego faktu przez organ odwoławczy, co więcej organ odwoławczy nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, jednakże sądowi odwoławczemu wiadomo z urzędu, że powyższa decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. była przedmiotem skargi, która została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt I SA/Łd 193/07, a następnie skarga kasacyjna od tegoż wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2009 r. I FSK 178/08.

13. Zatem w ocenie sądu odwoławczego jak najbardziej zasadny jest zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 244 § 1, a tym samym i art. 245 § 1 pkt 2 oraz art. 247 § 1 pkt 1 O.p. W rozpatrywanej sprawie sąd I instancji dokonując oceny legalności działań administracji podatkowej w sprawie o wznowienie postępowania uznał, że nie nastąpiło naruszenie art. 240 § 1 O.p. W obszernym uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi szczegółowo odniósł się do zarzutów zawartych w skardze podatnika, jednakże kontrola sądowoadministracyjna pod kątem podstawy do wznowienia postępowania podatkowego została wydana, jak słusznie podniósł w zarzutach skargi kasacyjnej skarżący, z naruszeniem art. 134, art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. i art. 1 § 2 P.u.s.a. Tym samym doprowadziło to sąd odwoławczy do wniosku, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji w sprawie wniosku o wznowienie postępowania zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 244 § 1 O.p., czyli przez organ niewłaściwy w sprawie o wznowienie. Należy bowiem uznać, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. nie był uprawniony do wydania tej decyzji, a sąd I instancji nie zastosował art. 134 p.p.s.a., co doprowadziło do oddalenia skargi i naruszenia przepisów postępowania powołanych w skardze kasacyjnej.

14. W rozpatrywanej sprawie zgodnie z treścią art. 244 § 1 O.p., organem właściwym w sprawach wymienionych w art. 243 O.p. jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Zgodnie zaś z treścią art. 243 O.p. dotyczy to zarówno postanowienia o wznowieniu jak i decyzji odmownej.

Oznacza to, że jeżeli rozstrzygnięcie organu I instancji nie zostało zaskarżone, właściwy jest ten organ, a więc w tej sprawie byłby naczelnik urzędu skarbowego. Jeżeli jednak skarżący złożył odwołanie od decyzji Naczelnika - tak jak w niniejszej sprawie - i sprawa zakończyła się przed organem odwoławczym, to kwestię wznowienia postępowania i orzeczenia co do istoty rozstrzyga organ odwoławczy, czyli w przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w Ł.

Celem wynikającej z art. 244 § 1 O.p. kompetencji organu w zakresie orzekania w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania, jest zapewnienie stronie bezstronności organu orzekającego w przedmiocie wznowienia, którego przesłanką są określone w art. 240 § 1 pkt 1-8 O.p. wady postępowania, za które odpowiedzialność ponosi organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania na ogólnej zasadzie określonej w art. 244 § 1 O.p.

15. W rozpatrywanej sprawie, w świetle zgromadzonych materiałów dowodowych należało podzielić ocenę zawartą w skardze kasacyjnej, że strona wykazała, że sąd I instancji dokonał wadliwej kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, gdyż zaskarżona decyzja organu II instancji i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów o właściwości art. 244 § 1 w zw. z art. 240 § 1 O.p. stanowiących podstawę wznowienia postępowania. W związku z powyższym organem właściwym do rozpatrzenia żądania podatnika o wznowienie postępowania, jak już wskazano powyżej był i jest Dyrektor Izby Skarbowej w Ł.

16. Tym samym i za uzasadniony uznać należało też zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 pkt 1 O.p. Skarżący złożył wniosek, który spowodował wszczęcie - na żądanie strony - postępowania w sprawie wznowienia postępowania. W rozpatrywanej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego był organem "niewłaściwym" w rozumieniu art. 244 § 1 O.p. Zgodnie z tym artykułem organem właściwym w sprawach wymienionych w art. 243 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji.

17. Podsumowując, postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją toczyło się w trybie wznowienia postępowania uregulowanego przepisami art. 240-246 O.p. Przedmiotem wznowienia winno być postępowanie zakończone ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 20 listopada 2006 r. Zgodnie z art. 244 § 1 O.p. organem właściwym w sprawach "wznowienia" był organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. W momencie złożenia przez skarżącego wniosku o wznowienie organem tym był, Dyrektor Izby Skarbowej, do tego organu należało rozstrzygnięcie o wznowieniu postępowania (art. 243 § 1 O.p.), merytoryczne rozpoznanie sprawy (art. 243 § 2 i art. 245 § 1 O.p.) i rozpoznanie odwołania od wydanej przez siebie decyzji (art. 221 O.p.).

18. Przedstawione powyżej wywody dają podstawę do stwierdzenia, że sąd I instancji nie wywiązał się należycie z obowiązku kontroli decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. wynikającego z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 2 i § 3 p.p.s.a. Przy czym z uwagi na treść art. 193 i art. 182 § 2 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a., przyjęto, że odpowiednią formą orzeczenia w tej sprawie jest wyrok. Z kolei z uwagi na identyczność unormowań prawnych w art. 182 § 2 i art. 188 p.p.s.a. dotyczących naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy nie można było zastosować przepisu art. 188 p.p.s.a.

19. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 31, poz. 153).


Jeżeli nie są Państwo zadowoleni z wyniku postępowania administracyjnej i są zdecydowani na wniesienie skargi kasacyjnej prosimy o kontakt.

-->